W sumie tytuł tego posta powinien raczej brzmieć: niesprawdzone sposoby na wypadnięcie z rynku po rocznej przerwie w pracy, ale co mi tam. Zaryzykuję.



I żeby nie było - nie zamierzam siedzieć z nogą założoną na nogę. Co więcej, rozpoczynam projekt życia, którego pogodzenie w początkowej fazie z pracą zawodową, może przerastać moje siły. Poza tym czy projekt życia nie zasługuje na to, aby poświęcić mu się chociaż przez ten rok w całości? Moim zdaniem jak najbardziej. W końcu wychowanie, a wcześniej urodzenie, potomka rodu, to nie lada wyzwanie. Więc tak, ten post będzie o tym jak nie wypaść z obiegu po urlopie macierzyńskim.

Czytaj, czytaj i jeszcze raz czytaj

Utrzymuj kontakty

Znajdź sposób na bycie aktywną

Jeśli to możliwe, do pracy wracaj stopniowo

Zazwyczaj rozpoczynając nowy projekt problem polega na niedoborze informacji. Klienci są oszczędni w słowa i wskazówki, uważając, że takie sformułowania jak "nowoczesny", "z efektem wow", "delikatny" i "przyjazny dla użytkownika" wystarczą nam do stworzenia strony jego marzeń. Zdarzają się jednak sytuacje odwrotne. Gdy informacji i inspiracji jest tak wiele, że wykluczają się wzajemnie.

I muszę się przyznać, że po części takiego klienta rozumiem. Sama urządzając moje mieszkanie zasypałam pinterestową tablicę inspiracjami, które w znacznej części się nawzajem wykluczają. Z jednej strony minimalizm i stonowana paleta barw, z drugiej oryginalne grafiki, mocne akcenty kolorystyczne i elementy vintage. Różnica polega na tym, że ja nie podejmuję działań w danym kierunku, do czasu aż moja wizja się nie wyklaruje.

Niektórzy klienci działają natomiast w takiej euforii, że zasypują mnie informacjami, z których próbujemy następnie wyłonić elementy, mogące tworzyć jedną wspólną całość. Niestety rzadko kiedy udaje się taki projekt zaakceptować przy maksymalnie dwóch podejściach do strony głównej. Przeważnie jest to minimum pięć różnych propozycji. Dlaczego?

Spośród jego propozycji, wybraliśmy opcje, które jednak najmniej mu się podobają

Pomysł nie ma racji bytu w tego rodzaju projekcie

Niespójność stylów

Wyobraźnia vs rzeczywistość

Podoba mi się, ale spróbujmy jeszcze tak ...

Odkąd zaczęłam pracować na swoje utrzymanie i byłam świadoma swoim mocnych i słabych stron, kierowałam się jedną zasadą. Satysfakcja i przyjemność z pracy ponad pieniądze.


Należę do pokolenia Y, o którym tak wiele się ostatnio mówi. Urodziłam się jednak na jego początku, kiedy z przyjaciółmi spotykało się na trzepaku, a czas zapełniało skacząc przez gumę. Nikt w podstawówce nie miał telefonu, a co najwyżej tamagotchi. Myślę, że dzięki temu bardziej twardo stąpamy po ziemi niż nasi młodsi koledzy, a jednocześnie jesteśmy za pan brat z nowym technologiami - w przeciwieństwie do poprzedniej generacji. Nie chcemy tak jak nasi rodzice pracować pół życia w jednej firmie. Od stabilności bardziej cenimy nowe wyzwania. I mimo dużych ambicji, nie spełniamy ich za wszelką cenę - naszym celem jest zachowanie równowagi między pracą i życiem osobistym. Ponadto te 8h dziennie, które spędzamy zarabiając na życie, powinno być dla nas przyjemnością. I u mnie tak to właśnie wygląda. Za co lubię swoją pracę?

1. Satysfakcja

Gdy coś nad czym pracujesz kilka miesięcy, wreszcie ukazuje się na światło dzienne i słyszysz same pozytywne opinie na ten temat, trudno nie być w dobrym nastroju ;)

2. Wielobranżowość

Gdy podjęłam decyzję o wejściu do branży zawsze widziałam siebie w agencji, nigdy w dziale marketingu konkretnej firmy. Dlaczego? Bo agencja daje mi różnorodność. Dzięki tej pracy miałam już styczność z sektorem prawniczym, spożywczym, rozrywkowym, medycznym, alkoholowym i wieloma innym. Jaka inna praca mi to zapewni?

3. Kontakt z ludźmi

Zgrany zespół, w którym panuje zdrowa atmosfera to gwarancja sukcesu. Jest też druga strona medalu - ktoś z tego zespołu musi komunikować się klientem. Od zawsze wiedziałam, że to będę ja ;) Fakt faktem, że często wyklinam na nich pod nosem, ale wraz z rosnącym doświadczeniem nauczyłam się sobie z nimi radzić. A poza tym wielu z klientów to tak naprawdę bardzo fajni ludzie!

4. Ciągły rozwój

Wybierając pracę w branży informatycznej, zapewniłam sobie dawkę nieustającego rozwoju. Tutaj bowiem ciągle trzeba szukać nowych rozwiązań, aby nie zostać w tyle!

5. Elastyczność

Dzięki temu, że do mojej pracy wystarczy mi laptop i połączenie z internetem w razie potrzeby mogę zaszyć się w dowolnym miejscu na ziemi i pracować niemal o dowolnej porze <3

6. Kreatywność

Nie trzeba być programistą czy grafikiem, aby wykazać się kreatywnością. Praca project managera też to w dużej części umożliwia. Wystarczy zespół, który cię słucha (nie tylko słyszy) oraz jest otwarty na nowe pomysły i dyskusje.

Programiści to dość specyficzna grupa zawodowa. Krążą legendy, iż niewiele mówią i cały dzień spędzają przed komputerem w słuchawkach na uszach. Do tego, jeśli już otworzą usta, to wypływają z nich słowa, które ciężko zrozumieć. Tak, zdarzają się takie przypadki. A nawet jeśli spotkasz na swojej drodze bardziej towarzyskiego developera, nie znaczy to, że praca z nim będzie łatwiejsza. Oto 4 zasady, które zapewnią Ci dobre relacje i efekty pracy.

1. Nigdy, ale to nigdy nie nazywaj go/jej INFORMATYKIEM.

Informatycy na tym świecie chodzili jakieś kilkadziesiąt lat temu, kiedy na polibudy wszedł kierunek o tej śmiesznej nazwie. Tym mianem określają swoich wnuków babcie, którym ciężko wytłumaczyć, że ich praca nie polega na składaniu komputera z części. Więc jeśli nie chcesz wywołać ironicznego uśmiechu na twarzy kolegi, który mówi nie więcej jak "aha, widzę, że znasz się na branży", to lepiej unikaj tego słowa.

2. Nie ufaj programiście.

Niby bez zaufania wśród pracowników ciężko o dobrą współpracę, ale uwierz mi, że w tym przypadku brak zaufania to najlepsze co możesz zrobić dla projektu. Dlaczego? Bo u nich ZAWSZE DZIAŁA, u Ciebie i u klienta już niekoniecznie. Bo zapominają i gubią poprawki, które zleciłeś. Bo co 2 głowy to nie jedna, a co 2 razy sprawdzone ma 2 razy mniej błędów. A lepiej żebyś wyłapał je Ty, a nie klient.

3. Nie forwarduj maili

O tym pisałam już nie raz - twoja praca nie polega na przekazywaniu informacji, tylko na ich filtrowaniu, doprecyzowaniu i przetwarzaniu. To Ty odpowiadasz za kontakt z klientem, więc staraj się, aby informacja, którą otrzymuje programista była jak najbardziej konkretna i dostosowana do niego. Jesteś bowiem poniekąd tłumaczem - musi potrafisz przełożyć język programisty na język klienta i odwrotnie.

4. Jeśli to możliwe, nie przeszkadzaj mu w pracy

Kodowanie czy wdrażanie wymaga dużego skupienia. Wystarczy bowiem pominąć jeden znak, aby kod nie zadziałał. Więc im bardziej go rozpraszasz pobocznymi tematami, tym większe szanse na jego popełnienie. Staraj się zapewnić swoim ludziom jak najbardziej komfortowe warunki pracy, a jej wynik będzie lepszy ;)

Są takie chwilę, gdy masz ochotę wyjść z siebie i stanąć obok albo uderzyć go w twarz. Bo się spóźnia z odpowiedzią, a potem wymaga na już, wiecznie narzeka, przeczy sam sobie albo co gorsza - obraża ciebie lub twoją pracę, podważa twoje kompetencje. Jak wyjść z tej sytuacji z twarzą nie tracąc przy tym pracy, ale i szacunku dla samego siebie i klienta przy okazji (w końcu jakby nie patrzeć to część jego pieniędzy trafia do twojej kieszeni)?


Osobiście należę do osób bardzo impulsywnych i emocjonalnych. Wyprowadzenie mnie z równowagi naprawdę nie jest trudne. Dlatego podczas pracy z klientami musiałam nauczyć się radzić sobie ze swoją wybuchowością. Wprawdzie nie opanowałam jeszcze w pełni tej sztuki w relacjach na żywo (podczas rozmowy telefonicznej lub face to face), ale radzenie sobie z @#$**!! mailami mam w małym palcu. Oto kilka sztuczek, które nie tylko obniżą twoje ciśnienie po nieprzyjemnej wiadomości, ale także podniosą je twojemu rozmówcy - bez szkody dla ciebie.

1. Dziesięć głębokich oddechów i rzucenie mięsem

2. Muzyka jest lekiem na wszystko

3. Dopiero teraz możesz odpowiedzieć

4. Jestem oazą spokoju.Pierdolonym kurwa zajebiście wyciszonym kwiatem lotosu na zajebiście spokojnej tafli jebanego jeziora.

5. Jeśli nadal ci nie przeszło...

Powodów przejęcia projektu od innego PM-a może być mnóstwo: choroba, dłuższy urlop, zmiana pracy, złe relacje z klientem, natłok obowiązków czy projektów. To tylko jedne z licznych okoliczności, które mogą doprowadzić do tego, że musisz zaopiekować się czyimś projektem. Jak poradzić sobie z zagrożeniami, które to ze sobą niesie?

Grunt to pozytywne nastawienie

Pytaj, pytaj i jeszcze raz pytaj

Zdobądź zaufanie

Nie bój się wprowadzać zmian

Mało kto świadomie wybiera zawód Project Managera. Słyszeliście, aby jakiś przedszkolak mówił: "Jak będę duży to chcę zostać kierownikiem projektów!"? Project Managerem po prostu się staje. Ścieżka zawodowa prowadząca do tego stanowiska bywa bardzo zawiła. Zwłaszcza kiedy twoim celem jest praca w międzynarodowej korporacji. Dla chcącego nie ma jednak rzeczy niemożliwych!


Project Mangerzy potrafią naprawdę dobrze zarabiać. Według portalu wynagrodzenia.pl mediana wynosi blisko 7 tys. zł brutto (próba 4649). Wydaje się to całkiem okrągłą sumką. Niestety, aby nasze wynagrodzenie równało się tej kwocie, musimy mieć co najmniej 5 lat doświadczenia na stanowisku. Do tego znajomość praktyk, najlepiej potwierdzoną certyfikatem. Oczywiście nie bez znaczenia jest także miejsce zamieszkania. Największe kwoty padają bowiem w stolicy. Co zatem zrobić, aby rozpocząć swoją przygodę z zarządzaniem projektów?

Opcja nr 1 - Od specjalisty do PM-a

Opcja nr 2 - od stażysty do seniora

Co zrobić, aby zwiększyć swoje szanse w walce o stanowisko w dużej firmie?

Języki

Wykształcenie

Referencje i kontakty

Od dzieciństwa wpaja się nam, że kłamstwo to coś złego. Z wiekiem uświadamiamy sobie jednak, że czasami warto wybrać je zamiast prawdy. Przekonują nas o tym nawet bajki - pamiętacie scenę z Shreka 2, kiedy dzięki długiemu nosowi Pinokia, Shrek, Kot i osioł uciekli z więzienia? Kiedy zatem warto okłamać klienta, a kiedy lepiej tego nie robić?

screen z filmu Shrek 2

Kłamstwo #1 - Jesteśmy prestiżową agencją działającą na rynku międzynarodowym.

Kłamstwo #2 - Twoja aktualna strona jest całkiem nie zła, ale może być jeszcze lepsza!

Kłamstwo #3 - Wszystko idzie zgodnie z harmonogramem. Na pewno zdążymy na czas!

Kłamstwo #4 - Przepraszam za brak kontaktu, ale mój telefon wpadł do toalety, a komputer spłonął w pożarze.

Kłamstwo #5 - Jak to przelew nie doszedł? Przecież wysłałam go 3 dni temu.

Kłamstwo #6 - Do użycia tego koloru zainspirował nas charakter Państwa marki - silnej, niezależnej, popularnej.

Kłamstwo #7 - Niestety wdrożenie tej funkcjonalności nie jest wykonalne.

Kłamstwo #8 - Robiliśmy to już setki razy!

Kłamstwo #9 - W naszej agencji pracują specjaliści z wieloletnim doświadczeniem.

Kłamstwo #10 - Specjalizujemy się w technologiach ....

Po zerwaniu z niedawną miłością zazwyczaj przychodzi taki moment, że zastanawiamy się dlaczego to zrobiliśmy. Przecież on był taki kochany - gotował (robił jajecznicę w sobotę rano raz w miesiącu), sprzątał (wynosił kubki do zlewu), kupował prezenty (dezodoranty były 2 w cenie 1) i rodzice go lubili (przynajmniej głośno nie wyrażali swojej dezaprobaty). W niepamięć odchodzą porozrzucane skarpetki na każdym kroku, kłótnie podczas których leciały talerze i jego skoki w bok. Nasza pamięć jest wybiórcza. Wymazując z niej jednak przykre momenty, nie sprawimy, że się "oddarzą". Co więcej przy podobnej sytuacji najpewniej znów popełnimy ten sam błąd.

Co powinna zawierać czarna księga?

Na początku pracy w nowym miejscu, na nowym stanowisku każdy popełnia błędy. I nie jest to nic strasznego. Ważne jednak żeby się na nich uczyć i wyciągać wnioski. Oto kilka najczęściej popełnianych błędów, które zaobserwowałam u siebie i innych początkujących project managerów.

1. Król Forward I

źródło: http://workwankers.com/

2. Klapki na oczy

Pamiętasz jak w dzieciństwie zasłaniałeś oczy i myślałeś, że jesteś niewidzialny? Mam złe wieści - wszyscy cię widzieli. To samo tyczy się problemów w projekcie. Bagatelizowanie ich, czy wręcz udawanie, że ich nie ma, nie sprawi, że znikną.

Jak robić to dobrze?

Nie ignoruj problemów zgłaszanych przez zespół, a tym bardziej nie ukrywaj ich przed klientem. Oczywiście nie musisz lecieć do niego z każdą pierdołą, ale gdy wiesz, że rozwiązanie może zająć więcej czasu niż macie na to przeznaczone, uprzedź klienta. I nie ściemniaj! On dobrze wie, kiedy kłamiesz. Słyszał te teksty już po setki razy.

3. Poganiacz

źródło: http://workwankers.com/

4. Obiecanki cacanki, a klient wk**wiony.

5. Panikarz

źródło: http://workwankers.com/

6. Łapiesz pięć srok za ogon

7. Wstydniś.

8. Komendant

Czytelnicy poprzedniego postu wiedzą, jak ważny jest sposób w jaki dostarczamy projekt do klienta. Jednym z moich ulubionych narzędzi ułatwiających przebrnięcie przez etap graficzny jest Invision. Co więcej, autorzy aplikacji nieustannie dbają o jej ciągły rozwój, dzięki czemu z tygodnia na tydzień staje się ona jeszcze lepsza, a jej funkcje wykraczają już szeroko poza to co oferuje nam choćby proste Symu.co. Co czyni ją jednak moją faworytką? Ano fakt, że jest w wersji free jedynym ograniczeniem jest liczba aktywnych projektów (max. 1) bez obcinania funkcjonalności. A tych jest naprawdę sporo!



Nie oszukujmy się - Invision było robione z myślą o grafikach, freelancerach. Jego podstawową zaletą, uwielbianą z resztą przez mojego designera, jest synchronizacja z Photoshopem, która pozwala na sprawne wprowadzanie zmian i dodawanie nowych widoków.  Od początku istnienia aplikacja jednak bardzo się rozwinęła (i robi to nadal!), więc teraz jest doskonałym narzędziem do pracy zespołowej.

Jako Project Manager uwielbiam Invision głównie z jednego powodu: doskonale sprawdza się przy wymianie komunikacji między klientem, PM a grafikiem. Możliwe jest to przede wszystkim dzięki współdzieleniu i udostępnianiem projektu. Czym różnią się te dwie opcje między sobą?

Współdzielenie projektu w Invision

Współdzielenie przeznaczone jest dla członków zespołu, których grafik dołącza do swojego projektu. Members mają dostęp do wszystkich widoków w projekcie, którymi mogą dowolnie zarządzać - archiwizować, zmieniać ich status, udostępniać. W tym tygodniu autorzy Invision dodali nową funkcję - Work flow. Zbliżone do trello narzędzie pozwala jeszcze sprawniej zarządzać projektem. Oczywiście team ma także przeznaczone specjalnie dla niego rodzaje komentarzy (więcej o tym niżej).

Udostępnianie projektu w Invision

Najważniejszą część aplikacji są jednak tryby, po między którymi możemy przełączać się na konkretnym widoku.

1. Tryb podglądu / preview mode

2. Tryb budowania / build mode

3. Tryb komentarzy / comment mode

W jednej z pierwszych części cyklu omawiałam trello, pozwalające na kontrolowanie statusu projektu. Podobną funkcję pełni basecamp, który był pierwszym system z jakim miałam styczność jako Project Manager. Dzięki kilku swoim opcjom, w odróżnieniu od trello, może zastępować także e-mail w komunikacji z klientem.

Aktywności w basecampie

W basecampie wyróżnić możemy 2 rodzaje aktywności:

• dyskusje
• zadania.

Dyskusje

Zadania - to do

Basecamp w komunikacji z klientem

Inne zalety basecampa

• Dostosowany do urządzeń mobilnych - zarówno w wersji przeglądarkowej jak i jako aplikacja, bez połączenia z internetem nie możemy jednak zdziałać zbyt wiele;
• Wyszukiwarka - sprawne wyszukiwanie hasłowe projektów, zadań, plików i osób;
• Files - osobna zakładka dla wszystkich plików wrzucanych we wszystkich wątkach i zadaniach w projekcie; opcja dodawania plików bez tworzenia dyskusji lub to do;
• Events - kalendarz zadań z opcją dodawania terminów niezwiązanych z projektem;
• Latest project updates - sekcja ostatnich aktywności w projekcie;
• Progress - historia życia projektu pokazana na osi czasu;
• Podgląd aktywności i zadań przypisanych do konkretnych użytkowników.

Wady basecampa

Brief to drogowskaz prowadzący do sukcesu. Jeśli jest dobrze postawiony i skonstruowany doprowadzi was i wasz zespół prosto do celu i sprawi, że wszyscy uczestnicy projektu na końcu drogi będą zadowoleni z efektu (oczywiście między startem a finishem mogą zdarzyć się jeszcze wyboje, ale o nich innym razem). Dlatego warto przyłożyć się do tego, aby był on jak najwyższej jakości.

Typ klienta a brief

Typ 1 - Uczony urzędnik

Typ 2 - Powściągliwy zagubiony

Typ 3 - Zdradliwy wielbiciel

Typ 4 - Kopista

Rola PM'a a brief

Jak się do tego zabrać? Dobierz odpowiednią metodę w zależności od typu klienta. 

Kiedy wchodzimy do branży jedną z pierwszych barier jaka przed nami staje to bariera komunikacyjna. To nic dziwnego, jeśli przez pierwszy miesiąc będziecie się czuć jakbyście trafili do innego kraju bądź na inną planetę. I nic złego, jeśli będziecie pytać się o znaczenie niezrozumiałych wyrażeń czy sprawdzać je w Google. Aby ułatwić wam proces aklimatyzacji przygotowałam zbiór najczęściej padających wyrażeń w biurze agencji interaktywnej. Dziś część pierwsza alfabetu: A-F.

A jak Account

B jak brief

C jak call to action

https://www.facebook.com/klauzuladobregosmaku/

D jak deadline

F jak Fuckup (fakap)

źródło: https://www.facebook.com/klauzuladobregosmaku/

Znaczna część z Was pamięta zapewne jeszcze czasy, kiedy pisma urzędowe, CV czy nawet magisterkę pisało się na maszynie bądź ręcznie. Trudno mi pojąć tą udrękę (w moim przypadku skończyło się na pracach domowych w gimnazjum). W dzisiejszych czasach trudno wyobrazić sobie, aby oddać któryś z tych dokumentów w takiej formie. To samo tyczy się wszelkich innych pism biznesowych.

Aby projekt przebiegał sprawnie każdy z jego uczestników powinien jasno znać swoje zadania. Zarówno te, które ma do wykonania teraz jak i te, które powinien zrobić w najbliższym czasie. Co więcej project manager nadzorujący całość powinien nieustannie mieć kontrolę nad tym co jest w planach, nad czym aktualnie pracują jego ludzie oraz co zostało jeszcze do zrobienia. Dlatego dzisiaj zaczynam cykl opisujący darmowe narzędzia przydatne dla każdego zespołu projektowego.

Czym jest trello?

Żyjemy w czasach kiedy wszystko przenosi się do sieci - począwszy do prasy, telewizji, relacji międzyludzkich na zakupach kończąc. Dzięki trello do internetu przeniosła się także biała tablica wisząca w każdym biurze. Co więcej daje nam niż ta offline?

• możemy tworzyć nieskończoną ilość tablic, do której mamy dostęp z każdego miejsca na ziemi podłączonego do internetu (trello funkcjonuje także w formie aplikacji mobilnej),
• naszą tablicę widzą jedynie ludzie, który nadamy dostęp (opcja tworzenia organizacji),
• możemy dowolnie zmieniać nazwy tablic, list i kart oraz mnożyć ich ilość,
• możemy na bieżąco podglądać status zmian,
• do każdej karty możemy załączyć plik, dodać zdjęcie, przypisać osobę, dodać deadline oraz nadać labelkę.

Jak zorganizować board na trello?

Struktura boardu w trello

W każdym moim boardzie projekt podzielony jest na poszczególne etapy powstawania wyznaczone przez listy:

• info
• in progress
• waiting for accept
• design
• development
• implementation
• tests
• bugs
• done.

Jest to najprostszy sposób na to, aby zobaczyć na jakim etapie znajduje się projekt.

widok karty

Każda karta jest kolejnym zadaniem do wykonania i jak każda może mieć pod-zadania (checklisty). Dzięki komentarzom oraz opcjom dodawania plików możemy rozbudowywać ją o informacje niezbędne do wykonania zadania. Dodawanie członków (members) pozwala na przypisywanie tasków do konkretnych osób. Bardzo istotną opcją jest także "due date", dzięki któremu możliwe jest wyznaczenie czasu na jego wykonanie. Dodatkowo trello udostępnia nam funkcję labelek. Ja wykorzystuję ją do oznaczenia priorytetu zadania (każdy kolor to inny priorytet). Ważne! Pamiętacie, żeby kliknąć "subscribe", jeśli chcecie być informowani o zmianach zachodzących na karcie.

Przy współpracy z niektórymi klientami miałam wrażenie jakbym pracowała z dzikim zwierzęciem, a nie cywilizowanym stworzeniem poruszającym się w świecie biznesu. Jednak i takie osobniki można ujarzmić. Oto 11 złotych zasad, dzięki którym poskromisz każdego klienta.

1. Wyznacz zasady.

Nie ma nic gorszego niż praca bez ustalonych zasad współpracy. Dlatego jeszcze przed rozpoczęciem projektu powinieneś wyjaśnić sobie z klientem jak będzie realizowane zlecenie, ile poprawek może wnieść, jakie terminy będą was obowiązywać. Tak - was, bo nie tylko ty powinieneś oddawać poszczególne etapy na czas, ale i on powinien zgłaszać uwagi i płacić w określonym przedziale czasu. Śmiem zaryzykować, że 80% projektów kończy się niepowodzeniem dla którejś ze strony właśnie przez brak ustaleń. I pamiętaj! Wszystko miej na piśmie.

2. Trzymaj się zasad.

Niekonsekwentny project manager to zły project manager. Kiedy raz dasz się złamać klientowi, będzie to wykorzystywał przeciwko Tobie przy każdej nadarzającej się okazji. Nie dość, że narobisz sobie pleców z budżetem to stracisz w oczach swojego zespołu, a tego chyba nie chcesz, prawda?

3. Bądź empatyczny.

Wszystko ma swoje granice, także konsekwencja. Nie szantażuj więc klienta, jeśli spóźni się 1 dzień z odpowiedzią. On, tak jak i ty, miewa fuckupy w swojej pracy. Wykaż się zrozumieniem, a zobaczysz, że wróci ono do ciebie w kryzysowej sytuacji.

4. Bądź szczery.

Nigdy nie okłamuj klienta. Jeśli zdarzyło się coś, czego nie przewidziałeś, pojawiła się komplikacja ważąca na powodzeniu projektu, nie mydlij oczów klientowi, że wszystko idzie jak z płatka. Oczywiście ważne, aby nie siać zbędnej paniki. Informuj klienta o problemach, kiedy naprawdę wyczerpałeś już wszystkie możliwe sposoby na jego rozwiązanie.

5. Nie składaj obietnic bez pokrycia.

Dzwoni do Ciebie Pani Asia i ślicznie prosi, że potrzebuje projekt tego plakatu na jutro, bo inaczej szef ją udusi. Naprawdę bardzo lubisz Panią Asię, ale twoi graficy są zawaleni robotą na cały najbliższy tydzień i nie znajdziesz nawet godziny, aby wepchnąć im ten plakat. Dobrze zdajesz sobie z tego sprawę. Jednak pod urokiem Pani Asi obiecujesz, że dostarczysz jej ten plakat. Pani Asia jest w siódmym niebie. Twój grafik za to ma ochotę Cię zabić. Robi plakat, ale "na odpierdol". W związku z tym, że ani Ty, ani on nie macie czasu na jego szlifowanie, wysyłasz to coś klientce. Pani Asia dzwoni oburzona co do jakoś wykonania i żąda poprawek i to natychmiast! Znasz to skądś? To zacznij wyciągać wnioski.

6. Edukuj klienta.

Powód, dla którego ludzie od pradziejów decydują się na skorzystanie z usług innych jest jeden - nie posiadają umiejętności bądź wiedzy potrzebnej do zrealizowania danego produktu. Dlatego też nie wymagaj od swojego klienta, żeby wiedział co to jest hover, submenu czy zafiksowany sidebar. Nie dziw się także, że ma on zazwyczaj mylne pojęcie co do czasu potrzebnego na wykonanie danego zadania. Twoją funkcją jest nauczenie go tego co konieczne (przede wszystkim cierpliwości i wyrażania jasno swoich oczekiwań), aby wasza współpraca przebiegała pomyślnie.

7. Nie daj ponieść się emocjom.

Czasami słowa mogą zaboleć i wyprowadzić z równowagi. Kiedy czujesz, że jesteś już na skraju załamania, zakończ rozmowę. Zrób kilka głębokich wdechów, uderz pięścią w ścianę, poprzeklinaj, ponarzekaj koledze z biurka obok. Nigdy jednak nie pozwól na to, aby wybuch wystąpił przy kliencie, bo wówczas wasze relacje nigdy nie wrócą już na prawidłowe tory. Nawet na najbardziej obraźliwe maile i telefony odpowiadaj ze spokojem i profesjonalizmem. Daj sobie czas. Nie musisz odpowiadać w ciągu 30 sekund. Z resztą to nigdy nie jest dobre rozwiązanie.

8. Rób swoje.

Jeden z najczęstszych błędów początkującego project managera, który ja też swojego czasu popełniałam, jest rzucanie wszystkiego i natychmiastowe reagowanie na prośbę klienta. Chaos, który wprowadzasz takim działaniem, zmniejsza twoją produktywność co najmniej o 50 %. Dlatego jeśli jesteś zajęty jakimś zadaniem, uczestniczysz w spotkaniu, nie odbieraj telefonów, nie odpowiadaj na e-maile. Wyślij tylko grzecznościową wiadomość, że nie możesz teraz rozmawiać i skontaktujesz się jak to tylko będzie możliwe (to bardzo ważne, bo zbywany, niepoinformowany klient to wściekły klient). Działaj według planu i uświadom delikatnie klienta, że nie jest on jedynym. Pamiętaj jednak, aby go przy tym nie obrazić.

9. Przyznawaj się do błędów.

Nikt z nas nie jest nieomylny. Ja i ty także. Dlatego nie bój się przyznać, że nie miałeś racji. Klient na pewno to doceni.

10. Potwierdzaj mailowo.

Nie ma jednej prawdy. Są tylko jej wersje. Dlatego wszystkie ustalenia zawarte ustnie, potwierdzaj na piśmie - w e-mailu czy umowie. Tym sposobem zawsze będziesz mógł do nich wrócić, gdy pamięć zawiedzie Ciebie bądź twojego klienta.

11. Pamiętaj kto jest sponsorem projektu.

Pierwsza zasada kontaktu z klientem: wszystko miej na piśmie. 

Nie ważne jak bardzo wydaje się uczciwy, jak miło wam się rozmawia i jak długo się znacie. Wszystkie ustalenia ustne potwierdzaj mailowo. Korzyści z tego jest wiele:

• pamięć ludzka jest zawodna. a dzięki mailom zawsze możesz wrócić do uzgodnień,
• nikt nie wmówi Ci, że zostało coś obiecane, powiedziane inaczej - na wszystko zawsze masz potwierdzenie,
• dzięki pisaniu poprawiasz swoją pamięć - powtarzanie sprzyja przyswajaniu.

Na potrzeby tego artykułu załóżmy, że mail to twoja pierwsza broń. Oto kilka złotych zasad jak zachować porządek w skrzynce, tak aby odnalezienie maila sprzed 2 tygodni nie zajęło Ci 2 godzin.

Kiedy mówię rodzinie, że pracuję jako Project Manager w agencji interaktywnej, słyszę pytanie: to znaczy co robisz? I nie jest to związane z użyciem angielskiego odpowiednika stanowiska, bo fraza "kierownik projektów" dla osób nie pracujących nigdy w organizacji czy firmie, gdzie figuruje takie stanowisko, mówi równie wiele.

Koordynowanie, nadzorowanie, organizowanie, dbanie o komunikacje, terminy i zgodność liczb - tym w wielkim skrócie zajmuje się na co dzień. I wbrew temu co może się wydawać, nie jest to łatwa praca. Wymaga bowiem wielozadaniowości, empatii, doskonałych wręcz zdolności komunikacyjnych, radzenia sobie ze stresem i problemami, umiejętności zarządzaniem czasem swoim i innych i przede wszystkim, jak przyszło nam mówić w mojej pierwsze agencji - jest to nieustająca walka z debilami.

Walczysz z klientami, którzy nie potrafią zrozumieć dlaczego to tyle kosztuje i dlaczego ta strona nie działa na przeglądarce IE 8 (która wyszła 6 lat temu); walczysz z szefem, który zmusza cię do zrobienia czegoś co nie będzie dobre ani dla projektu, ani dla twojego zespołu, ani dla klienta (choć teraz może mu się wydawać inaczej); walczysz z zespołem - z grafikiem, który nie chce zmienić przycisków na prostokątne, bo to nie pasuje do jego wizji, z programistą, który uważa że ten element specyfikacji jest zbędny i on nie będzie tracił na niego czasu; walczysz z samym sobą - żeby nie wyjść, nie trzasnąć drzwiami i nie wyzwać ich wszystkich od debili. Ot taka codzienność.


Mimo wszystko kochasz tą pracę. Za satysfakcję, którą Ci daje, gdy znajomi korzystają ze stron, których projekt prowadziłeś. Za to że codziennie uczysz się czegoś nowego. Za atmosferę i tempo. Za to, że czasami udaje Ci się wygrać te małe bitwy. Za brak nudy i emocje. Za poznawanie nowych ludzi i pracę z różnymi branżami.

I choć o tym wcale nie marzyłeś (czy ktoś z Was zapytany w przedszkolu, ba nawet po maturze, marzył o pracy jako PM?) i ta praca trafiła Ci się całkiem przypadkiem, to nie wyobrażasz sobie, żeby robić w życiu coś innego.